Menu

Wat is artrose in de rug

Artrose is een chronische aandoening waar 1,5 miljoen mensen in Nederland last van hebben. Bij artrose verslechtert het kraakbeen in een gewricht. Bij artrose in de rug verslechteren de kraakbeenschijven tussen de wervels. Het kraakbeen heeft als doel om de wervels soepel langs elkaar heen te bewegen. Maar als het kraakbeen dunner en brokkelig wordt, kunnen wervels elkaar raken, dat zorgt voor pijn in de rug of de billen en benen.

De rug en artrose

Artrose in de rug is een verslechtering van het kraakbeen tussen de rugwervels. Om te begrijpen wat artrose in de rug is, is het belangrijk om te begrijpen hoe de rug werkt. De wervelkolom, of ruggengraat, is een belangrijk onderdeel van het skelet. Het zorgt voor stabiliteit en bescherming van het ruggenmerg (het zenuwstelsel). Ook maakt het bewegingen zoals buigen en draaien mogelijk. De wervelkolom bestaat uit 33 tot 34 wervels. Deze stevige botten zijn door tussenwervelschijven van kraakbeen met elkaar verbonden.

Een schematische weergave van wat is artrose in de rug.

Artrose kan op verschillende plekken in de wervelkolom ontstaan en wordt daarom ook wel spondylartrose of spondylose (oud-Grieks voor wervel) genoemd. Wat rugartrose eigenlijk doet, is ervoor zorgen dat de kwaliteit van de tussenwervelschijven steeds slechter wordt. Het kraakbeen wordt heel dun of het verdwijnt, waardoor de ruggenwervels elkaar tijdens het bewegen raken. Om de wervelkolom te stabiliseren, maakt het lichaam extra bot aan. Hierdoor wordt bewegen moeilijker en kan er pijn ontstaan.

De 3 soorten rugartrose

Artrose in de rug kan op meerdere plekken in de wervelkolom ontstaan. Er kan onderscheid gemaakt worden tussen 3 verschillende soorten:

Cervicale spondylose
Deze vorm ontstaat in de halswervels en komt het meest voor.

Thoracale spondylose
Dit is een vorm van artrose in de borstwervels. Omdat deze wervels niet veel bewegen komt deze soort weinig voor.

Lumbale spondylose
De lumbale wervelkolom bestaat uit de lendenwervels. Dat zijn de wervels in de lage rug, tussen de ribben en het bekken in.

Symptomen van artrose in de rug

Artrose in de rug kan verschillende symptomen hebben.  De bekendste symptomen zijn startstijfheid en -pijn. Na een tijd lang stil te hebben gezeten of gelegen kan de rug stijf en pijnlijk zijn. Bijvoorbeeld na een lange autorit of ’s ochtends bij het opstaan. Door te bewegen trekken de stijfheid en pijn meestal weg. Een ander typisch symptoom van artrose in de rug, is de vorming van extra bot (uitstulpingen) in de wervelkolom. De wervelkolom wordt hiermee verstevigd, maar het heeft ook nadelige gevolgen. De uitstulpingen kunnen zenuwen in de wervelkolom beklemmen, waardoor er pijn in de onderrug ontstaat. De pijn kan ook uitstralen naar de benen en billen. Ook kan het lastiger worden om de rug te bewegen.

Als de artrose in de rug verder ontwikkelt, kunnen er andere klachten ontstaan. Door irritatie van de botuitstulpingen kunnen er ontstekingen ontstaan in spieren en pezen. Ook kan afbrokkelend kraakbeen voor irritaties zorgen.

Oorzaak van artrose in de rug

Er is geen duidelijke oorzaak voor artrose in de rug. Wel is bekend dat erfelijkheid een rol kan spelen. Als artrose vaker voorkomt bij uw (groot)ouders, ooms of tantes, is de kans groter dat u artrose op relatief jonge leeftijd krijgt. Daarnaast zijn er zaken die de kans op artrose verhogen:

  • hogere leeftijd;
  • overgewicht;
  • zwaar lichamelijk werk;
  • roken;

Diagnose: artrose in de rug

De diagnose spondylartrose wordt gesteld door lichamelijk onderzoek en een gesprek met een arts. Een röntgenfoto kan onderdeel zijn van het lichamelijke onderzoek. Hoewel kraakbeenschijven niet zichtbaar zijn op een röntgenfoto, kunnen botvergroeiingen of afwijkende afstanden tussen de wervels wel een teken zijn van artrose in de rug. Het kan soms ook nodig zijn om andere aandoeningen uit te sluiten door middel van bloedonderzoek.

Een dokter laat een MRI-scan zien aan een vrouw met klachten van artrose in de rug.

Tijdens het gesprek worden er door de arts verschillende vragen gesteld over de symptomen die ervaren worden. Vervolgens legt hij de symptomen naast elkaar om te bepalen of het om artrose in de rug gaat of niet. De arts zal ook kijken of hij vergroeiingen in de rug ziet of vochtophopingen kan vinden. Vochtophopingen kunnen namelijk een teken zijn van ontstekingen die door artrose veroorzaakt kunnen worden.

Wat te doen bij artrose in de rug?

Artrose is een chronische aandoening. Dat betekent dat de ziekte niet genezen kan worden en de klachten alleen maar toenemen. Om de klachten bij artrose in de rug te verminderen, kunt u bijvoorbeeld letten op uw beweging. Door beweging houdt u uw botten sterk. Maak bijvoorbeeld regelmatig een ommetje. Hoewel beweging juist goed is voor de rug, moeten mensen met een fysiek zwaar beroep extra opletten. Veel bukken en zwaar tillen zijn juist slecht voor de rug en maken de klachten van artrose erger.

Artrose in de rug: oefeningen

Beweging is het belangrijkste onderdeel van pijnbestrijding bij artrose in de rug. Naast wandelen en fietsen kunt u ook rugoefeningen doen om de botten en spieren sterk te houden. U kunt de oefeningen thuis uitvoeren of een fysiotherapeut om advies vragen.

Een voorbeeld van een oefening bij artrose in de rug:

  1. Ga met uw rug plat op de grond liggen.
  2. Buig uw knieën en houd uw voeten plat op de grond.
  3. Bol uw onderrug door uw bekken opzij te kantelen, houd dit 3 seconden vast.
  4. Ontspan.
  5. Maak uw rug ook een keer hol, door uw bekken naar voren te kantelen. Houd dit weer 3 seconden vast.
  6. Ontspan weer.

Goed eten

Ook de juiste voeding kan helpen om botten sterk te houden. Calcium, uit onder andere melk, groente, noten en peulvruchten, en vitamine D, uit bijvoorbeeld vette vis, dragen daaraan bij. Vis bevat ook omega 3, glucosamine, chondroïtine en hyaluronzuur. Deze vetzuren zijn goed voor het kraakbeen. Ook in schelpdieren zit omega 3.

Speciale schoenen

Wordt de rugartrose veroorzaakt door een verkeerde stand van uw benen? Dan kunnen speciale schoenen, zoals podotherapeutische schoenen of schoenen met inlegzolen, de oplossing zijn. Wanneer uw enkel of voet naar buiten of binnen kantelt, is dat slecht voor de rug. De juiste schoenen kunnen de stand van uw voeten compenseren, waardoor de belasting van de rug weer normaal wordt.

Mevrouw heeft klachten van artrose rug zoals stijfheid en pijn.

Pijnbestrijding bij artrose in de rug

Heeft u erg veel last van pijn in uw rug, benen of billen? Als de oefeningen en bewegingen niet helpen, kunt u overwegen medicatie te gebruiken. Overleg altijd met de huisarts of de behandelend arts in het ziekenhuis wanneer er gestart wordt met pijnbestrijding bij artrose in de rug. In de meeste gevallen schrijft een (huis)arts paracetamol voor om de ergste pijn te verlichten.

Een andere optie is NSAID-medicatie. Dat zijn pijnstillers en ontstekingsremmers, zoals ibuprofen, naproxen en diclofenac. Deze middelen kunnen helpen wanneer de spieren, gewrichtsbanden (ligamenten) of pezen in de wervelkolom ontsteken door de artrose. NSAID-medicatie is verkrijgbaar als gel of pillen. Het voordeel van de gelmedicatie is dat u dit direct op de pijnlijke plek aanbrengt. In extreme gevallen injecteert een orthopedisch chirurg of een reumatoloog ontstekingsremmende stoffen in het gewricht. Dit helpt echter vaak maar tijdelijk.

Operatie bij artrose in de rug

Als de artrose in de rug ervoor zorgt dat het centraal zenuwstelsel niet meer kan functioneren, kan een rugoperatie een oplossing zijn. Een operatie bij artrose in de rug noemen we ‘spondylodese’. De rug wordt geopereerd als de wervelkolom instabiel is geworden of wanneer er verder geen behandeling meer mogelijk is. Om de rug weer stabiel te maken, worden er 2 of meerdere wervels vastgezet met schroeven en plaatjes. De tussenwervelschijf wordt, als deze niet weggesleten is, weggehaald en de ruimte tussen de wervels wordt opgevuld met (kunst)bot. De wervels groeien hierdoor vast. Ook kan de chirurg een beknelde zenuw bevrijden door een deel van de wervel (de wervelboog) weg te halen. Na de operatie kunt u met hulp van een fysiotherapeut leren hoe u met zo min mogelijk pijn in beweging kunt komen.

valpreventiegids aanvragen

Vraag nu de gratis valpreventiegids van Otolift aan. Een boekje vol met informatie over vallen en tips en oefeningen om vallen te voorkomen. 

Meer over gezondheid

Of ga terug naar het thema: Gezondheid