Menu

Een hernia: wat is het en wat kunt u ertegen doen?

Als we het over een hernia hebben, dan bedoelen we over het algemeen een rughernia. Officieel heet deze aandoening Hernia Nuclei Pulposi, afgekort HNP. Een hernia kan erg pijnlijk zijn waardoor de impact op het dagelijks leven enorm kan zijn. De pijn en verschijnselen die we bij een rughernia kunnen ervaren, zijn afhankelijk van de plaats waar de hernia zich bevindt.

Hoe ontstaat een hernia

Onze wervelkolom bestaat namelijk uit 7 nekwervels, 12 borstwervels, 5 lendenwervels en het heiligbeen. Tussen al deze wervels zit een tussenwervel. Deze houdt de wervels op afstand en is in enige mate flexibel, waardoor we onze wervelkolom kunnen bewegen. Een tussenwervelschijf heeft een gelei-achtige kern met daaromheen een taai omhulsel. Als de tussenwervelschijf te zwaar is belast of verzwakt is, dan ontstaat er in het omhulsel een uitstulping. Dat noemen we een rughernia. Omdat er langs de wervelkolom ook een aantal zenuwen lopen, kan die uitstulping tegen zenuwen aan drukken, wat zich uit in pijn en andere verschijnselen. Een rughernia komt bijna uitsluitend voor bij de lagere rugwervels.

Pijn en andere verschijnselen

Dat kan niet alleen pijn ter plaatse van die uitstulping veroorzaken, maar ook op andere plekken in ons lichaam. Ook kan er sprake zijn van functieverlies in zenuwen en spieren. De pijn kan heel mild zijn, maar kan ook zo hevig zijn dat we ons alleen nog maar kruipend kunnen voortbewegen. Daardoor kan een hernia een enorme impact hebben op ons dagelijkse leven, zowel thuis als op ons werk. Bij een hernia wordt vaak het volgende geconstateerd:

  • Pijn in de rug, variërend van mild tot hevig.
  • Uitstralende pijn in een been tot soms zelfs onder de knie.
  • Als het pijnlijke been opgetrokken wordt terwijl we liggen, wordt de pijn erger.
  • Verminderde spierrekkingsreflexen.
  • Bij hoesten, niezen en/of persen (HNP) worden de pijn en de verschijnselen meestal erger.
hernia

Behandeling

Net als de meeste andere soorten lage rugpijn worden de meeste gevallen van HNP vanzelf beter door het laten verstrijken van tijd. We kunnen echter beter geen bedrust houden, alhoewel dit vanwege de hevige pijn soms wel de enige optie is. Uit vergelijkend wetenschappelijk onderzoek is aangetoond dat de genezing door bedrust eerder wordt vertraagd dan bespoedigd. Omdat de pijn ook de spieren kan doen verkrampen kunnen we bij een hernia beter zoveel mogelijk actief blijven. Anders ontstaat er namelijk al snel een vicieuze cirkel met spierpijn, gespannen spieren en bewegingsangst en wordt het steeds moeilijker om in beweging te komen. Pijnstillers zijn dan ook vaak ontbeerlijk. Het wordt aanbevolen om de lichaamshouding regelmatig af te wisselen tussen liggen, zitten, staan en lopen. Zwaar tillen en ondoordacht bukken moet uiteraard worden vermeden om de tussenwervelschijf niet te veel te belasten.

Zo snel mogelijk weer aan de slag

Met het nodige geduld en doorzettingsvermogen kunnen we na één of enkele weken weer proberen om de dagelijkse werkzaamheden te hervatten. Dit kan beter gebeuren aan de hand van een schema waarin de werkzaamheden weer langzaam worden opgebouwd dan te wachten tot we weer helemaal pijnvrij zijn. Anders bestaat ook dan weer het risico van de vicieuze cirkel waarin iedere beginnende pijn ons ervan weerhoudt om te gaan bewegen.

Fysiotherapie

In het acute stadium heeft fysiotherapie nog geen nut, is uit onderzoek gebleken. Maar daarna wel degelijk. Dan is fysiotherapie, in combinatie met een gezondere manier van leven en bewegen, een uitstekende manier om weer helemaal te mobiliseren en een volgende hernia te voorkomen. Een goede conditie van de spieren bij de wervelkolom en de buikspieren, die samen ons ‘spiercorset’ vormen, is nodig om onze wervelkolom actief te ondersteunen en op die manier rugklachten te voorkomen. Naast fysiotherapie wordt aangeraden om veel te bewegen in de vorm van zwemmen en wandelen.

Operatie

Als de klachten na zo’n 6 weken niet daadwerkelijk zijn afgenomen, kan worden besloten tot operatief ingrijpen. Dit is in de meeste gevallen echter niet nodig. Een operatie wordt bij een hernia vaak (onterecht) gezien als een wondermiddel. In Nederland is een operatie echter in 5 tot 6% van de gevallen noodzakelijk gebleken. Eventuele verlammingsverschijnselen zijn zonder meer een indicatie voor een operatie. Een herniaoperatie gebeurt vrijwel altijd onder narcose of onder de verdoving van een zogenaamde ruggeprik. Na de operatie is vrijwel altijd een behandeling door de fysiotherapeut noodzakelijk om de mobilisering weer volledig op gang te krijgen. Ook hierbij geldt: actief bewegen kan een volgende hernia helpen te voorkomen.

Meer over gezondheid

Of ga terug naar het thema: Gezondheid