
Valpreventie helpt ouderen om vallen te voorkomen en langer veilig thuis te blijven wonen. Dat begint met inzicht in de risico’s: een gladde badkamer, een donkere overloop, losse kleedjes, minder spierkracht, medicijngebruik of onzekerheid bij het traplopen. Door uw woning, dagelijkse gewoontes en mobiliteit stap voor stap veiliger te maken, verkleint u de kans op een val.
Jaarlijks vallen ongeveer één miljoen 65-plussers in Nederland. Elke vier minuten belandt een oudere na een val op de spoedeisende hulp. Veel valincidenten gebeuren in of rond het huis. Juist daarom is het belangrijk om risico’s op tijd te herkennen en aan te pakken.
Op deze pagina leest u wat valpreventie is, waarom het belangrijk is, welke maatregelen helpen en hoe u uw woning veiliger maakt.

Ik had niet verwacht dat een valpreventiegids zoveel zou opleveren. In één middag wist ik welke plekken in huis aandacht nodig hadden.
Corrie van den Berg, Zwolle
Valpreventie betekent dat u maatregelen neemt om de kans op vallen te verkleinen. Dat kan gaan om aanpassingen in huis, oefeningen voor balans en spierkracht, betere verlichting, veilige schoenen, medicatiecontrole of hulpmiddelen zoals wandbeugels, antislipmateriaal, een rollator of een traplift.
Omdat de oorzaak van vallen per persoon verschilt, is goede valpreventie altijd persoonlijk. Iemand die vooral duizelig is bij het opstaan heeft andere maatregelen nodig dan iemand die moeite heeft met traplopen of bang is om te vallen.
Valpreventie helpt u om:
Veel mensen denken pas aan valpreventie nadat er iets is gebeurd. Toch is het juist belangrijk om eerder in actie te komen. Een val lijkt soms onschuldig, maar kan grote gevolgen hebben. Denk aan botbreuken, kneuzingen, hoofdletsel of een ziekenhuisopname.
Ook de angst om opnieuw te vallen kan veel invloed hebben. Wie bang is om te vallen, gaat vaak minder bewegen. Daardoor nemen spierkracht, balans en vertrouwen juist verder af. Zo kan een negatieve spiraal ontstaan.
Met valpreventie blijft u actief, zelfstandig en met vertrouwen wonen in uw eigen huis. Het is een belangrijke stap om uw veiligheid, comfort en zelfstandigheid te behouden, nu en in de toekomst.
Ouderen vallen meestal niet door één oorzaak, maar door een combinatie van persoonlijke factoren en risico’s in de omgeving. Daarom is het belangrijk om goed te kijken naar de situatie in huis én naar de gezondheid en mobiliteit van de persoon zelf.
Persoonlijke oorzaken hebben te maken met uw lichaam, gezondheid of gedrag. Voorbeelden zijn:
Merkt u dat u vaker struikelt, duizelig bent of onzeker loopt? Bespreek dit dan met uw huisarts of fysiotherapeut. Zij kunnen helpen om de oorzaak te achterhalen.
Omgevingsgebonden oorzaken hebben te maken met de inrichting van uw woning of de ruimte om u heen. Denk aan:
Veel van deze risico’s zijn met kleine aanpassingen te verminderen.

Otolift Langer Thuis
Een praktische gids van 36 pagina’s met concrete tips, oefeningen van fysiotherapeuten en een checklist om uw woning stap voor stap veiliger te maken.
Wat u van de gids kunt verwachten:
U ontvangt de gids binnen vijf minuten in uw inbox.
"*" geeft vereiste velden aan
Geen verplichtingen, volledig vrijblijvend.

Traplopen hoort voor veel mensen bij het dagelijks leven. Toch kan de trap een groot risico worden wanneer lopen moeilijker gaat. Denk aan pijnlijke knieën, minder kracht in de benen, duizeligheid, kortademigheid of onzekerheid bij het afdalen.
U kunt de trap veiliger maken door:
Wanneer traplopen niet meer veilig voelt, is het verstandig om naar een blijvende oplossing te kijken. Een traplift kan helpen om veilig boven en beneden te komen zonder de trap zelf te hoeven lopen.
Valpreventie kunt u voor een groot deel zelf oppakken, maar soms is professioneel advies belangrijk. Neem contact op met uw huisarts of fysiotherapeut als u:
Gaat het vooral om veilig traplopen of langer thuis blijven wonen? Dan kunt u gratis thuisadvies aanvragen bij Otolift. Een adviseur bekijkt samen met u welke oplossing past bij uw trap, woning en situatie.
Er bestaan verschillende cursussen die gericht zijn op valpreventie voor ouderen. Een aantal van deze cursussen is erkend door het RIVM. Bij de groepscursus ‘In Balans’ krijgt de oudere voorlichting over de oorzaken van vallen en worden er bewegingsoefeningen geleerd. De groepscursus ‘Vallen Verleden Tijd’ richt zich juist op het aanleren van de juiste valtechnieken: valtraining voor ouderen. Ook bestaan er thuisoefenprogramma’s, zoals het Otago Oefenprogramma. Deze cursus bestaat uit oefeningen die de beenspieren versterken en het evenwicht verbeteren. Welke valpreventie cursus voor ouderen het meest geschikt is, hangt onder andere af van de persoonlijke wensen en lichamelijke beperkingen.

De Factsheet ‘Effectiviteit van lichamelijke oefeningen bij valpreventie’ laat zien dat het volgen van een beweegprogramma (ook wel valpreventie cursus) het valrisico van thuiswonende ouderen met 21% verlaagt. Beweegprogramma’s waarbij de nadruk gelegd wordt op het verbeteren van de balans en waarbij minimaal 3 uur per week wordt geoefend, verlagen het risico om te vallen met 39%.
Om vallen bij ouderen te voorkomen, is het belangrijk dat 65-plussers voldoende bewegen. Daarom bestaan er verschillende oefeningen die individueel of in groepsverband gevolgd kunnen worden. Veel oefeningen zijn gericht op afzonderlijke lichaamsdelen, zoals de benen, de voeten en enkels en de bekken. Ook bestaan er oefeningen voor het verbeteren van de balans. Oefeningen zijn bijvoorbeeld:
1. Opstaan uit een stoel
Neem plaats op een stoel. Schuif iets naar voren en zet de voeten stevig op de grond. Duw de zolen van de voeten naar beneden en buig de liezen naar voren. Neem een skihouding (de voeten uit elkaar, de knieën licht gebogen) aan om veilig op te staan.
2. Sterke benen
Neem plaats op een stoel. Strek één been vooruit en trek uw tenen naar u toe. Tel tot 8 en laat uw tenen weer van u af wijzen. Doe dit 8 keer en herhaal de oefeningen dan met uw andere been.
Welke valpreventie aanpak het best werkt, hangt dus af van meerdere zaken. Het is belangrijk om eerst te achterhalen waarom iemand valt. Zo kan de oorzaak gericht opgelost worden. Samen met een zorgmedewerker, zoals de huisarts of fysiotherapeut, kunnen valpreventie maatregelen opgesteld worden. Dit kan bestaan uit deelname aan een cursus of valtraining voor ouderen, een aanpassing van de medicijnen of de aankoop van hulpmiddelen. De juiste combinatie van valpreventie interventies en valtraining behoedt ouderen voor vervelende valongevallen.
Meer over gezondheid